Ελλάς σε χειμερία... νάρκη

ΣΤΗ ΜΑΥΡΗ λίστα των χωρών που δεν συμμορφώθηκαν στη Συνθήκη για την καταστροφή τους

Της ΝΤΙΝΑΣ ΒΑΓΕΝΑ

Στη μαύρη λίστα των χωρών-μελών που δεν συμμορφώθηκαν προς τα προβλεπόμενα στη Συνθήκη της Οτάβας για την Κατάργηση των Ναρκών κατά Προσωπικού (ΜΒΤ) θα φιγουράρει επισήμως από μεθαύριο Σάββατο 1η Μαρτίου η Ελλάδα, πλάι πλάι με το Αφγανιστάν!

Αιτία, το γεγονός ότι η χώρα μας δεν έχει ακόμα καταστρέψει, όπως όφειλε, πάνω από ενάμισι εκατομμύριο νάρκες κατά προσωπικού που ακόμα βρίσκονται σε στρατιωτικές αποθήκες!

Η Συνθήκη της Οτάβας τέθηκε σε ισχύ στη χώρα μας την 1η Μαρτίου 2004. Σύμφωνα με όσα ορίζει το άρθρο 4, έπρεπε μέσα σε τέσσερα χρόνια το σύνολο των αποθεμάτων του οπλοστασίου σε νάρκες κατά προσωπικού του ελληνικού στρατού να έχει καταστραφεί. Για την Ελλάδα η συγκεκριμένη προθεσμία έχει πλέον χαθεί, τη στιγμή που η διαδικασία καταστροφής όλων αυτών των ναρκών δεν έχει καν αρχίσει. Η ευθύνη για την καθυστέρηση ανήκει και πολιτικά και επιχειρησιακά στα «Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα» (ΕΑΣ, πρώην ΕΒΟ-ΠΥΡΚΑΛ) και στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας που τους ανέθεσε το έργο, στο όνομα της «ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας».

Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα έργο και μακροχρόνιο και πολυδάπανο που αφορά, υπολογίζοντας κατά προσέγγιση, πάνω από 60 χιλιάδες τόνους υλικού, κυρίως μετάλλου και εκρηκτικής ύλης. Πληροφορίες από το ΓΕΣ αναφέρουν ότι υπάρχουν αποθηκευμένοι οι εξής τύποι ναρκών κατά προσωπικού, όλοι αμερικανικής και γερμανικής κατασκευής: 214.535 Μ2, 794.605 DM3, 553.399 Μ16 και 5.600 Μ14, σύνολο 1.568.139 νάρκες. Κάθε νάρκη μέσα στο ειδικό κιβώτιο συσκευασίας της ζυγίζει 35-40 κιλά. Πλην των παραπάνω, στο ελληνικό οπλοστάσιο θα παραμείνουν 7.226 νάρκες κατά προσωπικού, για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Ωστόσο, ο στρατός έχει αρνηθεί να συμπεριλάβει στο υλικό προς καταστροφή τα βλήματα διασποράς 155 mm ADAM (Area Denial Antipersonel Mine), μην επιβεβαιώνοντας επισήμως εάν και πόσα διαθέτει. Στην τελευταία (του 2007) έκθεση της Διεθνούς Εκστρατείας για την Κατάργηση των Ναρκών (ICBL) επισημαίνεται ότι «στο ελληνικό οπλοστάσιο περιλαμβάνονται 504 βλήματα ADAM, από τα οποία το καθένα περιέχει 36 μικρές νάρκες κατά προσωπικού. Συνεπώς, αυτά τα βλήματα περιέχουν συνολικά 18.144 νάρκες». Εάν προσθέσουμε και αυτόν τον αριθμό στην επίσημη απογραφή του στρατού, τότε προκύπτει πως ο αριθμός των ναρκών προς καταστροφή, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη Συνθήκη, γίνεται 1.586.283.

Πολύ αργά, μόλις στα μέσα της περασμένης χρονιάς, φέρονται τα ΕΑΣ να συνειδητοποιούν τελικά ότι δεν υφίσταται στη χώρα μας η αναγκαία εργοστασιακή και τεχνική υποδομή για την καταστροφή ενός τόσο μεγάλου αριθμού ναρκών. Επιλέγουν λοιπόν να δράσουν εργολαβικώς και να αναθέσουν το έργο σε μειοδότη διεθνούς διαγωνισμού. Στο τρέχον πενταετές εξοπλιστικό πρόγραμμα (ΕΜΠΑΕ) υπάρχει πρόβλεψη κονδυλίου 5 εκατ. ευρώ, εφόσον όμως το έργο θα έφεραν σε πέρας τα ίδια τα ΕΑΣ.

Μειοδότης επελέγη προ τετραμήνου εταιρεία από τη Βουλγαρία, με σκοπό να γίνει η καταστροφή σε εγκαταστάσεις της γειτονικής χώρας. Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες, οι όροι της σύμβασης δεν έχουν οριστικοποιηθεί, όπως και το τελικό κόστος του προγράμματος. Αλλά και μια σειρά άλλων ζητημάτων μένουν να ξεκαθαριστούν, όπως η σύσταση διακρατικών επιτροπών αξιωματούχων εμπειρογνωμόνων, που θα εποπτεύουν τη διαδικασία καταστροφής και θα πιστοποιούν ότι όντως αυτή έχει λάβει χώρα, ώστε να μην καταλήξουν κάποιες ελληνικές νάρκες σε... χώρα της Αφρικής.

Με όλα αυτά, άγνωστο παραμένει πότε θα αρχίσει το έργο της καταστροφής. Για την ώρα, ο στρατός ξηράς συγκεντρώνει τα ανά την επικράτεια αποθέματα ναρκών σε 26 σημεία, κυρίως στη βόρεια Ελλάδα, ώστε να είναι έτοιμα για τη μεταφορά τους στη Βουλγαρία.